بیماری بهجت

اطلاعات عمومی

بیماری بهجت چیست؟

بیماری بهجت (Beh-CHETS یا Behcet’s Disease) که با نام سندروم بهجت نیز شناخته می‌شود، یک اختلال مزمن خودایمن نادر، با درگیری ارگان‌های مختلف بدن است. بیماری بهجت باعث التهاب عروق خونی می شود و می‌تواند بسیاری از قسمت های بدن را تحت تاثیر قرار دهد. علائم شایع این بیماری شامل زخم های دهانی، زخم های تناسلی و مشکلات چشمی است. در برخی افراد، این بیماری منجر به التهاب دردناک و خشکی مفاصل می شود.

درمان این بیماری با تمرکز بر استفاده از داروهایی برای کاهش علائم بیماری بهجت و جلوگیری از عوارض جدی بیماری مانند کاهش بینایی است.

عوامل مؤثر در ابتلا

سن

معمولاً بیماری بهجت، مردان و زنان را در سن بیست تا سی‌سالگی درگیر می‌کند؛ اگرچه ممکن است کودکان و افراد مسن هم به این بیماری مبتلا شوند.

محل زندگی 

احتمال ابتلای اهالی کشورهای خاورمیانه و آسیای شرقی از جمله ترکیه، ایران، ژاپن و چین، به این بیماری بیشتر است.

جنسیت

در‌حالی‌که هم مردان و هم زنان به این بیماری مبتلا می‌شوند، اما معمولاً شدت این بیماری در مردان بیشتر است.

ژن‌

داشتن ژن‌های خاص، با ریسک بالاتر ابتلا به بیماری بهجت در ارتباط است. 

علائم و نشانه‌ها

علائم بیماری بهجت در افراد مختلف متفاوت است. ممکن است این علائم در بعضی مواقع بروز پیدا کنند و در بعضی مواقع برطرف شوند. همچنین ممکن است به‌مرور زمان از شدت آن‌ها کاسته شود. علائم و نشانه‌های این بیماری بستگی به این دارد که کدام‌یک از قسمت‌های بدن تحت تأثیر آن قرار گرفته باشد.

رایج‌ترین بخش‌های بدن که تحت تأثیر بیماری بهجت قرار می‌گیرند، شامل موارد زیر است:

دهان

یکی از شایع‌ترین نشانه‌های بیماری بهجت، زخم‌های دردناک دهان است که شبیه آفت به نظر می‌رسند. شروع ظهور این زخم‌ها به شکل ضایعات برجسته و گرد در دهان است که به‌سرعت به زخم‌های دردناک تبدیل می‌شوند. این زخم‌ها دوباره عود می‌کنند، اما معمولاً در طول یک تا سه هفته التیام پیدا می‌کنند.

یکی از شایع‌ترین نشانه‌های این بیماری، زخم‌های دردناک دهان شبیه آفت است.

پوست

روی بدن بعضی از افراد، زخم‌های آکنه‌مانند پدیدار می‌شود و روی پوست برخی دیگر، ندول‌های قرمز، برجسته و حساس، به‌خصوص در قسمت‌های پایین پاها ظاهر می‌شود.

اندام تناسلی 

ممکن است زخم‌های قرمز و آفت‌مانند روی کیسهٔ بیضه یا واژن ایجاد شوند. زخم‌ها معمولاً دردناک هستند و ممکن است جای آن‌ها باقی بماند.

چشم‌ها

التهاب در چشم (یوئیت) باعث قرمزی، درد و تاری دید می‌شود که معمولاً هر دو چشم را درگیر می‌کند. این علامت در افراد مبتلا به بیماری بهجت همیشگی نیست.

مفاصل

تورم و درد مفاصل، اغلب اوقات بر زانوهای افراد مبتلا به بیماری بهجت تأثیر می‌گذارد. همچنین ممکن است مچ پا، آرنج یا مچ دست آن‌ها هم درگیر شود. امکان دارد این علائم و نشانه‌ها برای یک تا سه هفته باقی بمانند و خودبه‌خود از بین بروند.

رگ‌های خونی

التهاب در وریدها و شریان‌ها می تواند باعث قرمزی، درد و تورم در بازوها و پاها هنگام لخته‌شدن خون شود. این امکان وجود دارد که التهاب در شریان‌های بزرگ، منجر به عوارضی مانند آنوریسم ، ​​باریک‌شدن یا انسداد رگ شود. 

دستگاه گوارش

ممکن است علائم و نشانه‌های مختلفی بر دستگاه گوارش تأثیر بگذارند که شامل درد شکم، اسهال و خونریزی می‌شوند.

مغز

التهاب در مغز و دستگاه عصبی ممکن است باعث سردرد، تب، عدم آگاهی به موقعیت، ضعف در حفظ تعادل یا سکته مغزی شود.

علائم هشدار

اگر متوجه علائم و نشانه‌های غیرمعمولی شدید که ممکن است حاکی از بیماری بهجت باشند، به پزشک مراجعه کنید. اگر وجود این بیماری در شما تشخیص داده شده است، در صورت مشاهدهٔ علائم و نشانه‌های جدید نیز به پزشک خود مراجعه کنید.

تشخیص

بررسی‌های بالینی

هیچ آزمایشی نمی‌تواند تشخیص دهد که شما به بیماری بهجت مبتلا هستید یا خیر. بنابراین پزشک شما در ابتدا به علائم و نشانه‌ها تکیه خواهد کرد. زخم‌های دهانی که حداقل سه بار در طول سال  یا به عبارتی ۱۲ ماه اخیر عود کرده‌اند، عموماً برای تشخیص بیماری بهجت ضروری هستند؛ زیرا تقریباً همهٔ افراد مبتلا به این بیماری، مبتلا به زخم‌های دهانی هستند.

علاوه‌بر‌این، برای تشخیص بیماری بهجت، حداقل به دو نشانهٔ دیگر نیاز است که شامل موارد زیر می‌شوند:

•  زخم‌های تناسلی تکرارشونده
•  التهاب چشم
• زخم‌های پوستی

آزمایش پاترژی

در این تست، پزشک شما یک سوزن استریل را وارد پوستتان می‌کند و یک تا دو روز بعد آن ناحیه را بررسی می‌کند. مشاهدهٔ واکنش پوستی مانند برجستگی قرمز و کوچک در زیر پوست شما و قسمتی که سوزن وارد شده بود، نشان‌دهندهٔ مثبت‌شدن نتیجهٔ آزمایش است‌. این مسئله نشان می‌دهد که سیستم ایمنی شما در برابر یک آسیب کوچک، واکنش بیش‌ازحد داشته است.

بررسی‌های آزمایشگاهی

امکان دارد آزمایش‌های خون یا سایر بررسی‌های آزمایشگاهی، احتمال ابتلا به بعضی از بیماری‌ها مثل لوپوس منتشر، بیماری کرون (یک بیماری التهابی روده) و سایر اشکال واسکولیت را رد کنند.

بررسی‌های تصویربرداری

در ارتباط با تشخیص بیماری بهجت، مداخلات تصویربرداری جایگاهی ندارد.

درمان

درمان دارویی

داروهایی که برای کنترل علائم و نشانه‌ها در زمان عود بیماری تجویز می‌شوند‌، شامل موارد زیر است:

ژل، پماد و کرم‌های پوستی

داروهای کورتیکواستروئیدی موضعی مستقیماً روی زخم‌های پوستی و تناسلی برای کاهش التهاب و درد استفاده می‌شوند.   

دهان‌شویه

این امکان وجود دارد که استفاده از دهان‌شویه‌های خاصی که حاوی کوتیکواستروئیدها و سایر ترکیبات مؤثر هستند، درد ناشی از زخ%