کم کاری تیروئید نوزاد چیست؟

زمان مطالعه: 4 دقیقه

در این مقاله از اکسون‌لایف، کم کاری تیروئید در نوزادان را بررسی می‌کنیم و از علائم، تشخیص و راه‌های درمان آن صحبت می‌کنیم. با ما همراه باشید.

تیروئید چیست؟

تیروئید غده‌ای کوچک در زیر پوست و عضلات جلوی گردن است. رنگ این غده قرمز مایل به قهوه‌ای و شکل آن با نیمه‌های راست و چپ (به‌نام لوب) شبیه بال‌های پروانه هستند.

وزن غدهٔ تیروئید کمتر از ۲۸ گرم است؛ اما با همین اندازهٔ کوچک، وظایف مهمی مثل سوخت و ساز، رشد و پیشرفت سیر تکامل جنسی و بهبود عملکرد بدن را به دوش می‌کشد. 

گاهی اوقات وجود یک‌سری اختلالات در این غده، باعث ایجاد مشکلاتی در کودکان یا بزرگ‌سالان می‌شود. یکی از شایع‌ترین این مشکلات کم‌کاری تیروئید است.

هایپوتیروئیدیسم (یا کم‌ کاری تیروئید)

هایپوتیروئیدیسم (یا کم‌ کاری تیروئید) زمانی اتفاق می‌افتد که غدهٔ تیروئید بعضی از هورمون‌های مهم مثل تیروکسین، تی ۳و ۴، آر تی ۳ و… را به‌اندازهٔ کافی ترشح نمی‌کند.

 این موضوع باعث می‌شود که بدن انرژی را خیلی کندتر استفاده کند و فعالیت‌ شیمیایی (متابولیسم) در سلول‌ها کند شود. 

کم‌کاری تیروئید بیماری شایعی، مخصوصاً در زنان بالغ است؛ ولی ممکن است برخی از نوزادان به‌طور مادرزادی با این بیماری متولد شوند.

کم‌ کاری مادرزادی تیروئید

بعضی نوزادان با این بیماری متولد می‌شوند که در این صورت به آن کم‌ کاری مادرزادی تیروئید گفته می‌شود. 

سایر کودکان ممکن است در اواخر دوران کودکی یا در سنین ۱۰ تا ۱۹سالگی به این بیماری مبتلا شوند که اکثر این موارد نوعی بیماری خودایمنی با التهاب تیروئیدی به‌ نام هاشیموتو است.

علائم و نشانه‌های کم کاری تیروئید نوزاد

 اولین علائم کم‌ کاری تیروئید در کودکان که در نوزاد به‌طور مادرزادی اتفاق می‌افتد، عبارتند از:

  • زردی (پوست زرد یا چشم‌های زرد)
  • خواب طولانی یا بیشتر از حد معمول
  • یبوست
  • یک نقطهٔ نرم بزرگ (فونتانل) روی سر
  • زبان بزرگ و متورم
  • عضلات ضعیف (سست)
  • ورم دور چشم‌ها
  • رشد کند یا ضعیف
  • پوست سرد و رنگ‌پریده
  • شکم بزرگ با ناف بیرون‌زده

در صورت عدم درمان به‌موقع، کودکان مبتلا به کم کاری تیروئید ممکن است به ناتوانی ذهنی دائمی دچار شوند.

اما یک سؤال مهم:

چه عواملی باعث کم‌ کاری تیروئید مادرزادی می‌شود؟

در اکثر موارد کم کاری تیروئید نوزاد به این دلیل رخ می‌دهد که غدهٔ تیروئید در زمان بارداری به‌درستی در جنین رشد نمی‌کند. حتی ممکن است در زمان تولد، نوزاد بدون غدهٔ تیروئید یا با تیروئید کوچک و تا اندازه‌ای رشدنیافته باشد. 

در چنین مواقعی به‌‌ندرت تیروئید نوزاد کامل رشد کرده است و نمی‌تواند میزان طبیعی هورمون تیروئید بسازد. 

اما اینکه چرا چنین اتفاقی می‌افتد، اغلب ناشناخته است و در بسیاری موارد دلیل ژنتیکی دارد. 

برای کودکان دیگری که از والدینی با شرایط مشابه متولد می‌شوند، از هر ۴ نفر یک نفر احتمال گرفتن همان مشکل تیروئید را دارد. 

تشخیص کم‌ کاری تیروئید مادرزادی

تشخیص و درمان فوری کم کاری تیروئید نوزاد بسیار مهم است؛ بنابراین آزمایش تیروئید، در زمان تولد، برای تمام نوزادان به‌عنوان بخشی از غربالگری روتین نوزادان انجام می‌شود.

در این آزمایش، یک نمونهٔ خون از پاشنهٔ پا گرفته شده و موارد زیر در آن بررسی می‌شود:

  • سطوح پایین T4 (تیروکسین)، هورمونی که به‌وسیلهٔ تیروئید ساخته می‌شود و به کنترل متابولیسم و ​​رشد کمک می‌کند.
  • سطوح بالای TSH (هورمون محرک تیروئید)، که به‌وسیلهٔ غدهٔ هیپوفیز ساخته شده است تا تیروئید تحریک شود و تولید هورمون‌های تیروئید افزایش پیدا کند. 

اگر آزمایش غربالگری نوزاد غیرطبیعی باشد، آزمایش‌های دیگری برای اطمینان از تشخیص انجام می‌شود.

بعضی مواقع هم پزشک ممکن است از مداخلات تصویربرداری مانند سونوگرافی یا اسکن تیروئید به منظور بررسی بیشتر استفاده کند. 

گرفتن نمونه خون از پاشنهٔ پای نوزاد برای تشخیص کم کاری تیروئید نوزاد
گرفتن نمونهٔ خون از پاشنهٔ پای نوزاد برای تشخیص بیماری

درمان کم کاری تیروئید نوزاد

کودک مبتلا به کم‌ کاری تیروئید برای جبران آنچه غدهٔ تیروئید قادر به ساخت آن نیست، هورمون تیروئید را به‌صورت قرص (لووتیروکسین) دریافت می‌کند. اکثر کودکان تا پایان عمر نیازمند دریافت دارو هستند.

بعضی نوزادان هم با کم‌ کاری موقت تیروئید متولد می‌شوند که در اثر زایمان زودرس، بیماری تیروئید مادر یا داروهای مصرفی مادر در طول بارداری، است.
این نوع کم‌ کاری معمولاً در هفته‌ها یا ماه‌های اول زندگی از بین می‌رود. 

چگونه می‌توانیم به کودک خود کمک کنیم؟

اگر کودک شما مبتلا به کم کاری تیروئید است، دریافت هورمون تیروئید طبق دستور پزشک بسیار مهم است.
اگر کودک توانایی بلعیدن قرص را ندارد، آن را خرد کنید و با میزان کمی آب، شیر خشک بدون سویا یا شیر مادر مخلوط کنید و مطمئن شوید که کودک شما تمام فرآورده را مصرف می‌کند.

برخی از شیرخشک‌های مخصوص نوزادان (مخصوصاً شیرخشک‌های سویا)، داروها و مکمل‌های معدنی (مانند کلسیم و آهن) ممکن است مانع از جذب داروی تیروئید شوند.
پس اگر کودک شما هورمون تیروئید مصرف می‌کند، با پزشک خود دربارهٔ زمان مصرف داروهای دیگر یا مکمل‌ها صحبت کنید.

چه موارد دیگری باید درباره کم کاری تیروئید نوزاد بدانیم؟

پزشک طبق روال و با نظم خاصی فرزند شما را معاینه می‌کند تا مطمئن شود که دارو جواب داده است. البته همواره میزان مصرف آن را متناسب با رشد فرزندتان تغییر می‌دهد. شما نیز حتماً در تمام قرارهای ویزیت بعدی با پزشک خود حاضر شوید.

کودکان مبتلا به کم کاری تیروئید نوزاد گاهی می‌توانند به مشکلات شنوایی دچار شوند. اگر دربارهٔ رشد شنوایی یا گفتار کودک خود نگران هستید، با پزشک در مورد آن صحبت کنید.

این مطلب برایتان مفید بود؟

میانگین 0 / 5. 0

تاکنون امتیازی ثبت نشده است

متاسفیم که این مقاله برای شما مفید نبود.

به ما بگویید که چگونه می‌توانیم آن را بهبود ببخشیم.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *